Ngoài ra, cựu Ngoại trưởng Australia cũng kêu gọi các tàu thương mại đóng góp vai trò vào việc thực hiện quyền tự do hàng hải bên cạnh các tàu hải quân.
 
Trước đó, tại cuộc hội đàm cấp cao giữa các quan chức ngoại giao và quốc phòng của Mỹ và Australia vào tuần trước, Australia đã nhất trí tăng cường hợp tác hải quân ở Biển Đông. Tuy nhiên, Canberra lại không mặn mà với đề nghị cùng tham gia vào các hoạt động tuần tra mà quân đội Mỹ dự định tiến hành ở vùng 12 hải lý quanh các đảo nhân tạo mà Trung Quốc xây dựng phi pháp ở Biển Đông.
Tàu Hải quân Australia HMAS ANZAC 
Cho đến nay, Ngoại trưởng Australia Julie Bishop vẫn không xác nhận rằng Australia có thể tham gia tuần tra cùng Mỹ và trực tiếp thách thức yêu sách chủ quyền của Trung Quốc ở Biển Đông hay không, đồng thời khẳng định chừng nào Washington chưa ra quyết định làm việc này thì mọi chuyện vẫn là giả thuyết.
 
Bà Bishop hôm qua (19/10) cũng chỉ nhắc là “Mỹ nói họ sẽ hoạt động trong khuôn khổ luật pháp quốc tế và tất nhiên, chúng tôi ủng hộ điều này”.
Ngoại trưởng Australia Julie Bishop
Trong khi đó, Bộ trưởng Thương mại Australia Andrew Robb khi đang ở Hongkong hôm 15/10  thì công khai bác bỏ khả năng này khi tuyên bố nước này “không đứng về phe nào trong các tranh chấp chủ quyền Biển Đông”, đồng thời sẽ “không tham dự vào các hoạt động giám sát hay bất kỳ một động thái nào của Mỹ” trong vùng biển có một trong các tuyến hàng hải nhộn nhịp nhất thế giới này.
Bộ trưởng Thương mại Australia Andrew Robb
Thái độ lửng lơ của Australia tuy khá bất ngờ nhưng cũng không quá khó hiểu. Theo giới quan sát, Canberra ở trong một tình thế khó xử, giữa một bên là Mỹ - đồng minh chiến lược của họ và bên kia là Trung Quốc, một đối tác thương mại và kinh tế quan trọng hàng đầu. Australia chắc chắn không muốn Biển Đông là một vấn đề chia rẽ giữa họ và Trung Quốc, mặc dù Biển Đông cũng rất quan trọng với họ, vì có tới gần 3/4 lượng hàng hóa và các hoạt động giao thương của Australia được vận chuyển ngang qua các tuyến hàng hải trên vùng biển này.
 
Trong một diễn biến khác, đài ABC cho biết, hiện đang có 3 tàu Hải quân Hoàng gia Australia đang hoạt động ở Biển Đông.
 
Diệu Thủy