“Đây từng không phải là nơi mà những người Anangu có thể sống. Đây là nơi mà người da trắng đến và ở đây là làm những việc của họ.” 
 
“Ở đây từng không có cộng đồng, không có cơ sở hạ tầng.”
 
“Khi bạn nhìn lại từ lúc nó được trả về tới nay, thì có thể thấy có những thay đổi quan trọng. Nơi đây giờ là nơi người Anangu sống và có rất nhiều tiến triển cho người Anangu.”
Anniversary ceremony held at Uluru (AAP: Dan Peled)  
Nghị sĩ Scullion cho biết thỏa thuận được ký kết ba thập kỷ trước đảm bảo rằng người Anangu rằng “họ sẽ có việc làm, họ sẽ có cuộc sống tốt hơn và họ sẽ có nhiều chọn lựa hơn.”
“Không có gì nghi ngờ về điều đó, phần ẩn trong thỏa thuận là người Anangu sẽ nỗ lực hơn vì những điều sẽ đến với nơi này,”.
Nghị sĩ Scullion
Nghệ sĩ và người phát ngôn Malya Teamay, 68 tuổi, nhớ lại niền vui về ngày nơi đây được trả lại.
“Chúng tôi tất cả cùng nhau, người gia, các già trưởng đã chết đi, để có thể lấy vùng đất này lại,” ông nói.
“Đã tốn nhiều thời gian để chúng tôi có thể đòi lại vùng đất này và mọi người đều tham gia.”
 
Ông Teamay hai lòng với những cách mà các khách du lịch ngày nay được hướng dẫn về Uluru và dạt về tjukurpa, hay ước mơ.
Nghệ sĩ và người phát ngôn Malya Teamay
“Đó là cách đúng, họ đến với chúng tôi để học về văn hóa của chúng tôi,” ông nói.
Vincent Nipper, 35 tuổi, từng là một đứa trẻ khi anh được chụp trong bức ảnh nổi tiếng trên một góc của Reggie Uluru, đứng cùng với ông của anh là Nipper Winmati,ngày 26 tháng Mười 1985.
Vincent Nipper, 35 tuổi
Ông của ông Nipper, Barbara Tjikatu và Winmati, là những người tham gia vào quá trình đưa đến thỏa thuận trao trả nhưng chỉ đến khi ông trưởng thàng Nipper mới hiểu được thắng lợi của họ khó khăn và có ý nghĩa như thế nào.
 
“Chỉ đến khi trưởng thành tôi mới bắt đầu nhận ra tâm quan trọng của những gì mà các ông của tôi đã làm vì bà của tôi Barbara vẫn có tham gia vào… đối với vùng công viên và có một vai trò rất quan trọng,” ông Nipper nói.
Ông Nipper hiện tham gia ban quản lý của Uluru và quản lý đất của nguyên khu vực Katiti-Petermann, hiện mới đây trở thành khu vực Bảo tồn Thổ dân.
 
“Điều mà tôi muốn thấy càng sớm càng tốt là một nhóm kiểm lâm Thổ dân được hình thành ở Mutitjulu cho những người trẻ để chọn đi ra vùng đất rộng lớn,” ông Nipper nói.
 
“[Cùng với Uluru] đây là đất của người Anangu và xuyên suốt, nó rất quan trọng đối với văn hóa và trách nhiệm.” 
Đã 30 năm nhưng vẫn còn ít những công ty du lịch của Thổ dân tại đây. Chỉ có mỗi một công ty du lịch tại đây là của Thổ dân, Uluru Aboriginal Tours.
 
Sammy Wilson, một chủ đất truyền thống và là chủ tịch của Hội đồng quản lý Uluru, cho biết việc khuyến khích các công ty của Thổ dân sẽ có trong nội dung của một cuộc họp lớn sắp diễn ra.  
Traditional owner Sammy Wilson says tourism does not focus enough on the area’s cultural heritage (ABC News: Rosa Ellen)
Ông nhấn mạnh rằng ông đang thể hiện quan điểm riêng của mình và những người thổ dân khác có thể có quan điểm khác. 
 
Nguồn: australiaplus.com