Chúng ta có nhận xét gì sau lần bầu cử Ban chấp hành Cộng đồng (BCHCĐ) vào ngày 15/11/2015 vừa qua?
 LS. Thân Trọng Ái / ngay20.11.2015
Liên danh Tương Lai đã giành được số phiếu kỷ lục (75.7%). Điều này, theo thiển ý chúng tôi, chứng tỏ rằng Cộng đồng (CĐ) chúng ta, sau bốn mươi năm định cư ở Úc, đang chuyển sang một hướng đi mới: đó là xây thêm nhịp cầu cho thế hệ trẻ mạnh dạn bước đi và đồng thời chúng ta cũng từ chối, không chấp nhận những chủ trương, sở trường tiêu cực.
 
Là một tổ chức sinh hoạt trong đất nước dân chủ, dựa vào cơ cấu tam quyền phân lập (separation of powers) và pháp trị (rule of law) , CĐ chúng ta cũng cần nhìn lại quá trình hình thành và phát triển trong suốt bốn mươi năm qua hầu rút tỉa ra những ưu và khuyết điểm, từ đó chúng ta có thể tu sửa, thay đổi phương hướng làm việc, Nội quy, v.v.. cho thích hợp với nhu cầu hiện tại cũng như tương lai.
Theo nhận xét riêng của chúng tôi, bất cứ một hội đoàn nào trong xã hội Úc, lớn hay nhỏ, cũng dùng nội quy của họ để làm kim chỉ nam trong phương hướng sinh hoạt. Chính quyền ba cấp - Địa phương, Tiểu bang và Liên bang - khi thi hành chính sách cũng như thực thi công việc hành chánh hằng ngày họ đều áp dụng những điều khoản trong Hiến pháp một cách tuyệt đối.
Ban Chấp Hành Cộng Đồng NVTD Úc Châu NSW - Nhiệm kỳ 2015 - 2017
 CĐ chúng ta, trong khuôn khổ tương đối, cũng đã áp dụng Nội quy của mình trong những sinh hoạt chung. Nội quy của CĐ chúng ta cũng đã trải qua một thời gian dài thử thách và cũng đã tạo được tụ điểm đoàn kết cũng như kim chỉ nam cho hầu hết các sinh hoạt Hội đoàn cũng như sinh hoạt của các thành viên trong CĐ. Tuy nhiên trong quá trình sinh hoạt và đặc biệt là lần bầu cử Ban Chấp Hành Cộng Đồng (BCHCĐ) vừa qua đã dấy lên một số vấn đề liên quan đến Nội quy và được rất nhiều người có lòng trong CĐ, các giới truyền thông, các em thuộc thế hệ thứ hai đặc biệt quan tâm. Sự quan tâm đó theo những góp nhặt và nhật xét chủ quan của riêng chúng tôi có thể được tóm lược thành những điểm chính như sau:
 
1.  Chức năng và quyền hạn của Hội Đồng Tư Vấn và Giám Sát (HDTVGS), thể theo Nội quy đã không được thực thi một cách chính xác.
2.   Quy chế giá trị của phiếu Hội đoàn quá cao so với phiếu cá nhân.
3.  Thời hạn ghi danh cử tri thiếu uyển chuyển và không được quảng bá rộng rãi làm nhiều đồng hương không kịp ghi danh trước thời hạn quy định, dẫn đến hậu quả họ không có cơ hội thể hiện được quyền dân chủ của mình.
 
4.  Nội quy thiếu chi tiết xử lý đặc biệt trong những trường hợp Liên danh ứng cử thay đổi ứng viên, ứng viên từ nhiệm hay không thể tiếp tục tranh cử.
5.  Quyền hạn của Trưởng ban tổ chức bầu cử không được quy định rõ ràng trong Nội quy.
  
Hội Đồng Tư Vấn & Giám Sát Cộng Đồng NVTD Úc Châu NSW - Nhiệm kỳ 2015 - 2017
Và còn nhiều điểm khác trong Nội quy cũng cần tu chỉnh để phù hợp với những tiến triển theo thời gian của CĐ. Trong khuôn khổ có hạn chúng tôi xin được có vài nhận xét và ý kiến về điểm (1) và (2), nếu có thì giờ sẽ nghiên cứu kỹ Nội quy và góp phần sau.
 
Theo tin từ một số Chủ tịch, thành viên BCHCĐ và lãnh tụ Hội đoàn trong thời gian qua rằng đôi khi HĐTVGS đã thể hiện chức năng của mình như thể một Uỷ ban có độc quyền cố vấn và giám sát BCHCĐ trong mọi lãnh vực sinh hoạt, chính sách cũng như thực hành. Theo tôi, nếu đó là sự thật, thì có lẽ HĐTVGS đã hành xử dựa theo danh xưng "Tư vấn" và "Giám sát" thay vì theo Nội quy.
 
Điều 17.2 của Nội quy ghi rõ trách nhiệm và quyền hạn của HĐTVGS như sau:
a.  Bảo vệ Nội quy của CĐNVTD/UC/NSW.
b.  Giám sát tài sản của Cộng đồng (hiện kim và hiện vật) theo định kỳ hàng năm hoặc bất thường khi cần thiết.
c.   Thi hành biện pháp kỷ luật đối với những hội viên đoàn thể như đã quy định trong điều 10.
d.  Phối hợp cùng Ban Chấp Hành CĐNVTD/UC/NSW, duyệt xét tư cách hội viên của những hội viên đoàn thể làm đơn xin gia nhập CĐNVTD/UC/NSW như đã quy định trong điều 8.
e.  Trong trường hợp khủng hoảng nhân sự như đã ghi trong Điều 15.2 và 15.3 HDTV&GS sẽ tạm thời Xử Lý Thường Vụ việc điều hành Cộng đồng, vị Chủ tịch HĐTV&GS sẽ tạm thời đảm nhiệm chức vụ Chủ tịch BCHCĐ.
 
Căn cứ theo Điều khoản đã nêu, theo thiển ý chúng tôi và dựa vào lý giải pháp luật (legal interpretation), vai trò chính của HĐTVGS, theo Nội quy, không phải là uỷ ban cố vấn BCHCĐ mà là một uỷ ban bảo vệ tài nguyên Cộng đồng nhằm ngăn chặn những trường hợp lạm dụng, thất thoát công quỹ, ngoài ra Hội đồng còn có trách nhiệm phối hợp với BCHCĐ duyệt xét đơn xin gia nhập của các hội viên.
 
Một khi hội viên đã được chấp thuận gia nhập CĐNVTD/UC/NSW. Hội đồng TVGS chỉ có quyền áp đặt kỷ luật chiếu theo Điều 10 đối với hội viên nào đã có hành động, lời nói, bài viết đi ngược lại lập trường chống cộng được ghi rõ trong Điều 2 của Nội quy: HĐTVGS không có tư cách riêng, tự mình chấp nhận Hội đoàn này hay không chấp nhận Hội đoàn kia, hay tuỳ nghi công nhận một nhóm nào đó trong một Hội đoàn chỉ vì thành viên của Hội đoàn đó có những tranh chấp nội bộ. Đặc biệt HĐTVGS không phải là Hội đồng CỐ VẤN và GIÁM SÁT Ban Chấp Hành CĐ ngoài việc giám sát tài chánh và phối hợp với BCHCĐ duyệt xét đơn xin gia nhập của các Hội đoàn.
Ls. Thân Trọng Ái tiếp xúc cử tri trong ngày bầu BCH/CĐNVTD Úc Châu NSW
Tiếp xúc với quý đồng hương trong lần bầu cử vừa qua cũng như những lần trước, chúng tôi ghi nhận sự quan tâm về giá trị chênh lệch giữa phiếu hội đoàn và phiếu cá nhân - phiếu hội đoàn gấp hai mươi lần phiếu cá nhân [theo Điều 13.3(d) của Nội quy]. Trong quá trình tìm hiểu nguyên nhân và lý do dẫn đến sự chênh lệch này, chúng tôi nhận được một vài giải thích nhưng giải thích chính từ một số lãnh đạo Hội đoàn: "Sở dĩ phiếu Hội đoàn cao như vậy là để ngăn ngừa trường hợp phiếu cá nhân bị Cộng sản mua chuộc."
 
Hẳn ai trong chúng ta cũng biết rằng chính sách cài người và dùng tiền tài, danh lộc để mua chuộc nhân sự đối phương là sở trường của CS. Theo thiển ý chúng tôi nếu CS có ý đồ mua chuộc cử tri thì chúng cũng có thể mua chuộc thành viên lãnh đạo trong các Hội đoàn, việc gì chúng phải đi tiếp xúc từng cử tri, một công chỉ được một việc, mà lại không làm cái một công được hai mươi việc.
 
Chúng tôi đưa giả dụ trên không có ý nghi ngờ tư cách của quý vị lãnh đạo Hội đoàn nhưng chỉ muốn đóng vai trò "devil advocate" nêu ra vài ngược lý để rộng đường dư luận.
 
Ngoài ra chúng tôi cũng có suy nghĩ nếu chúng ta bổ sung điều lệ Nội quy cho phép BCHCĐ và HĐTVGS có quyền tối thượng từ chối ghi danh cử tri hoặc gạch bỏ những cử tri nào được xem như không phù hợp với tinh thần Điều 2 của Nội quy hầu chận đứng những mưu toan của CS.
 
Điều này có thể thoả mãn được sự lo toan vừa nêu trên. Dĩ nhiên quyền tối thượng này phải được soạn thảo một cách cẩn thận và chặt chẽ để tránh những cá nhân bị từ chối hay bị loại bỏ 'vác chiếu ra toà' yêu cầu can thiệp của toà án sở tại gây phiền hà, tốn kém cho CĐ.
 
Chúng tôi có anh bạn rất thân, anh là một cựu sĩ quan Không quân trong QLVNCH và cũng là người rất quan tâm đến sinh hoạt CĐ, anh đề nghị thay đổi giá trị phiếu Hội đồng xuống còn 5 và đưa ra tiêu chuẩn những "Hội đoàn lớn". 'Hội đoàn lớn' phải được định nghĩa rõ ràng trong Nội quy, ví dụ như Hội đoàn đã có quá trình đóng góp tích cực cho CĐ trong nhiều năm, có nhiều hội viên, v.v...
 
BCHCĐ và HĐTVGS, có quyền liên đới và với tư cách tuyệt đối khách quan, cấp thêm phiếu cho những 'Hội đoàn lớn' đó. Đây cũng là một ý kiến hay và đáng được đem ra thảo luận nhưng chúng tôi cũng có nói với anh bạn tôi rằng: "Dân chủ không những chỉ được thực hành mà còn được thấy thực hành!"
 
Trên đây chỉ là một vài nhận xét và ý kiến cá nhân với không ngoài mục đích đóng góp. Chúng tôi tin chắc rằng quý vị đồng hương cũng đã ghi nhận nhiều điều cần bàn thảo khác nhưng chưa có dịp nêu ra. Nếu được chúng ta hãy cùng nhau góp ý hầu đem đến những tu chỉnh tốt đẹp, hoàn hảo hơn cho sinh hoạt Cộng đồng.
 
Luật sư Thân Trọng Ái
Sydney, 20 Nov 2015
Rất mong đoán nhận ý kiến đóng góp của quý độc giả và đồng hương
 
(Xin gửi ý kiến qua Contact Us hoặc email: nguoivietucchauonline@gmail.com)