13 Restwell St Bankstown
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Lịch Sử Việt Nam

Phần 6

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  
Nhà Hồ, Hồ Quí Ly, năm 1400: 
 
Hồ Quí Ly là một ông vua có tài, lập nhiều cải cách cho đất nước, nhưng vì ông đã thoán ngôi nên lòng dân không phục. Nhà Hồ truyền ngôi chỉ được 2 đời thì bị nhà Minh bên Tàu đem quân đánh chiếm nước Nam.
 
The Ho Dynasty, Ho Qui Ly, year 1400: Ho Qui Ly was a talented king, he conducted many reforms for our country. However, since he stole the throne, people did not fully support him. The Ho dynasty held the power for 2 generations then our country was conquered by the Chinese Minh dynasty.
 
La dynastie des Hô, Hô Qui Ly, an 1400: Hô Qui Ly fut un roi talentueux, il mena de nombreuses réformes pour notre pays. Toutefois, comme il vola le trône, le peuple ne le soutint pas en bloc. La dynastie des Hô détint le pouvoir pendant 2 générations lorsque notre pays fut conquis par la dynastie Chinoise Minh.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  
Nhà Minh chiếm nước ta:
 
Vua nhà Minh đã có ý đánh chiếm nước ta từ lâu. Viện cớ Trần Thiêm Bình, hậu duệ nhà Trần, sang Tàu cầu cứu, vua Tàu sai Trương Phụ và Mộc Thạnh đem quân sang chiếm nước ta, đặt lại nền đô hộ. Dân Nam chịu nhiều điều khốn khổ lắm. Một số người ngu dốt như Trần Thiêm Bình không chịu nghĩ đến dân đến nước. Người Tàu lúc nào cũng muốn chiếm nước ta, sang cầu cạnh họ tức là rước họ về chiếm nước ta vậy. Trần Thiêm Bình về sau bị quân Nam bắt được giết đi.
 
The Minh occupied Nam Viet: The Chinese Minh had the intention to conquer our country long ago. Called upon Tran Thiem Binh’s request, they brought their army to conquer and ruled our country, making our people very suffering. Tran Thiem Binh was such an idiot, who did not care for the people and the country. The Chinese always wanted to take over our country. Asking them for help was inviting them into conquer our country. Later, Tran Thiem Binh was captured and killed by the South army.
 
Occupation Minh du Nam Viêt: Les Chinois Minh avaient l'intention de conquérir notre pays depuis longtemps. Appelés à la demande de Trân Thiêm Binh, ils vinrent avec leur armée pour gouverner et conquérir notre pays, causant une grande souffrance à notre peuple. Trân Thiêm Binh était tellement idiot qu’il ne se souciait pas du peuple et du pays. Les Chinois ont toujours eu envie de prendre notre pays. Leur demander de l’aide était une invitation qui leur était faite à conquérir de notre pays. Plus tard, Trân Thiêm Binh fut capturé et tué par notre armée.
  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  
Năm 1407, đời Hậu Trần: 
 
Con cháu vua Trần nổi lên chống giặc Minh có Đặng Tất, Đặng Dung, Nguyễn Biểu giúp sức. Nhưng vì binh yếu thế cô, họ chỉ chống cự được có 7 năm thì bị tiêu diệt.
 
Year 1407: The late Tran dynasty. The Tran emperor’s descendents rebelled Minh enemy. They were supported by Dang Tat, Dang Dung and Nguyen Bieu. Since their army was not well trained and small, they fought for 7 years then were defeated.
 
An 1407: L’ancienne dynastie Trân. Les descendants de l'empereur Trân se rebellèrent contre l’ennemi Minh. Ils furent secondés par Dang Tât, Dang Dung et Nguyên Biêu. Comme leur armée n'était pas bien formée et petite, ils combattirent pendant 7 ans, puis furent battus.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Đồng hóa:
 
Các quan Tàu thu bắt gái đẹp, đồ quý, sách vở của nước ta chở hết về Tàu. Họ lại bắt dân ta ăn mặc, học hành theo cách của người Tàu cốt để đồng hóa dân ta với dân Tàu.
 
Assimilation: Chinese officials took our beautiful girls, looted precious things and books over to China. They also forced us to follow Chinese dressing and studying to assimilate our people with the Chinese.
 
 
Assimilation: Les responsables chinois prirent nos belles filles, pillèrent nos précieux biens et livres et les emportèrent en Chine. Ils nous obligèrent aussi à s’habiller et à étudier comme les chinois pour assimiler notre peuple.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  
Mười năm khởi nghĩa chống giặc Minh: 
 
Năm 1418. Từ khi quân Minh cai trị nước An Nam, dân ta khổ cực trăm đường, tiếng oán than kêu ra không hết. Đất Lam Sơn có ông nông dân giàu có tên Lê Lợi. Là một người có chí lớn, ông chiêu tập hào kiệt, bạn hữu, rèn luyện binh pháp rồi nổi lên khởi nghĩa chống quân Minh suốt cả 10 năm.
 
Ten year of uprising against Ming enemy: Since 1418, the Chinese Ming enemy ruled the An Nam country and made our people very miserable. Le Loi was a patriotic who was a wealthy peasant from Lam Son province. He was a talented person who recruited his friends and patriotic people to form a righteous army. The army was trained for tactics, uprising and fighting for 10 long years.
 
Dix ans de soulèvement contre l'ennemi Ming: A partir de 1418, l'ennemi Ming chinois dirigea le pays An Nam et rendit notre peuple très misérable. Lê Loi fut un patriote qui fut aussi un paysan riche de la province de Lam Son. C'était une personne de talent qui recruta ses amis et des gens patriotiques pour former une vertueuse armée. L'armée fut entraînée pour la tactique, l'insurrection et la lutte pendant 10 longues années.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Lê Lai cứu chúa:
 
Việc khởi nghĩa gian khổ, lắm phen thất bại, phải rút về núi Chí Linh ẩn núp 3 lần. Một lần bị giặc vây khốn, nhờ ông Lê Lai hy sinh giả làm vua mặc áo bào ra đánh. Giặc bắt giết ông Lê Lai rồi bỏ đi, vua Lê Lợi trốn thoát tiếp tục kháng chiến.
 
Le Lai saved his lord’s life: The resistance was very difficult. There were 3 times that the righteous army was defeated and had to retreat back to mount Chi Linh. Once the enemy besieged Le Loi. Le Lai, one of the generals, wore the king’s robe, moved out to fight with them. The enemy killed Le Lai and left; King Le Loi was saved from death.
 
Lê Lai sauva la vie de son seigneur: La résistance fut très difficile. Par 3 fois l'armée vertueuse fut vaincue et dut retraiter sur le mont Chi Linh. Une fois l'ennemi assiégea Lê Loi. Lê Lai, l'un des généraux, portant la robe du roi, sortit les combattre. L'ennemi tua Lê Lai et partit; Le roi Lê Loi fut sauvé de la mort.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  
Nguyễn Trãi khóc cha:
 
Nguyễn Trãi là con ông Tiến sĩ Nguyễn Phi Khanh. Ông Tiến sĩ bị quân Minh bắt sang Tàu. Ông Nguyễn Trãi theo khóc tiễn cha tới ải Nam Quan. Ông Phi Khanh bảo: ''Con mau trở về lo trả thù cho cha, rửa nhục cho nước, chớ theo cha khóc lóc mà làm gì !''. Ông Nguyễn Trãi nghe lời cha, về giúp vua Lê Lợi bày mưu định kế đánh quân Nguyên, về sau ông thành một bậc đại công thần.
 
Mr. Nguyen Trai grieved at his father: Nguyen Trai was the son of Dr. Nguyen Phi Khanh who was arrested and led to China by Minh enemy. Nguyen Trai grievously followed his father till frontier gate Nam Quan. Dr. Nguyen Phi Khanh told his son: “ You should return home and try to revenge for your father, to wash out the insult for our country rather than grievously following me.” Mr. Nguyen Trai followed his father’s advice and returned home to serve King Le Loi. He suggested many schemes to fight the Ming enemy. Later he became a great meritorious imperial official.
 
M. Nguyên Trai affligé de son père: Nguyên Trai était le fils du Dr Nguyên Phi Khanh qui fut arrêté et conduit en Chine par l’ennemi Minh. Nguyên Trai douloureusement suivit son père jusqu'au poste frontière de Nam Quan. Dr Nguyên Phi Khanh dit à son fils: «Tu devras rentrer à la maison et essayer de laver l’insulte faite à notre pays plutôt que de me suivre douloureusement » M. Nguyên Trai suivi les conseils de son père et retourna à chez lui pour servir le roi Lê Loi. Il suggéra de nombreux plans pour combattre l’ennemi. Plus tard, il devint un grand fonctionnaire impérial méritant.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Lê Lợi ban quân lịnh nghiêm minh: 
 
Cấm quân lính xâm phạm của dân nên được dân tình thương mến. Trận Chi Lăng, quân ta chém đầu đại tướng Liễu Thăng. Sau giặc Minh thấy quân ta quá mạnh xin hòa, rút quân về nước. Ông Nguyễn Trãi giúp vua viết bài hịch Bình Ngô Đại Cáo, bá cáo chiến thắng cho thiên hạ được biết. Bài Bình Ngô Đại Cáo trở thành một tài liệu văn chương nổi tiếng của nước ta.
 
Le Loi enforced strict army law, which forbid soldiers to violate people’s property, so soldiers were loved and esteemed. In battle Chi Lang, our army beheaded great general Lieu Thang. Seeing the strength of our army, the Ming dynasty requested his to stop the war and returned to China. Mr. Nguyen Trai wrote the Binh Ngo Dai Cao, reporting the victory to people. That declaration became a very famous historical document of our country.
 
Lê Loi fit respecter une loi militaire stricte qui interdisait aux soldats de violer les biens des gens, afin que les soldats soient aimés et estimés. Dans la bataille de Chi Lang, notre armée décapita le grand général Liêu Thang. En voyant la force de notre armée, la dynastie Minh lui demanda d’arrêter la guerre et repartit en Chine. M. Nguyên Trai écrivit le Bình Ngô Dai Cao, annonçant la victoire au peuple. Cette déclaration devint un document historique très célèbre de notre pays.
  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  
Nhà Lê, 1428:
 
Bình Định Vương Lê Lợi lên ngôi lấy hiệu là Lê Thái Tổ. Ông sửa sang việc học hành thi cử, đặt ra luật lệ nghiêm minh. Ai làm du đảng, cờ bạc, rượu chè, bị phạt chặt ngón tay hay đánh bằng roi trượng. Các bậc tu hành đạo Lão, đạo Phật phải qua các kỳ thi sát hạch về đạo giáo.
 
The Le dynasty, 1428: Binh Dinh Vuong Le Loi ascended the throne, proclaimed himself Le Thai To. He reformed the education, and enforced strict law. Anyone who was a gangster, gambler or drunkard had fingers cut or was beaten with a big whip. The Lao and Buddhist monks had to pass the religious examination.
 
La dynastie des Lê, 1428: Bình Dinh Vuong Lê Loi monta sur le trône, se proclama Lê Thai Tô. Il réforma l'éducation et fit mettre en application une loi stricte. Quiconque était un bandit, joueur ou ivrogne avait les doigts tranchés ou était battu avec un grand fouet. Les moines Lao et bouddhistes durent passer l'examen religieux.
 
 
 
 
 
 
  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  
Nhà Lê truyền qua Thái Tông, Nhân Tông, Thánh Tông. Việc học phát triển mạnh, vua mở rộng nhà Thái học có phòng nội trú cho sinh viên giỏi . Vua hay ngâm vịnh trong hội Tao đàn. Việc võ bị cũng được sửa sang cường thịnh, cứ 3 năm có một kỳ thi võ. Vua cho soạn bộ luật Hồng Đức rất hay, hợp với tình tự dân tộc. Bộ Luật Hồng Đức được trân trọng ở nhiều quốc gia trên thế giới . Vua lại sai Ngô Sĩ Liên viết bộ Đại Việt Sử Ký Toàn Thư gồm 15 quyển.
 
The Le dynasty installed the throne to Thai Tong, Nhan Tong and Thanh Tong. The education was spread and developed. Thai Hoc house was enlarged with boarding room for outstanding students. The king often chanted poems in Tao Dan group. The military training was also improved. There was a military examination every 3 years. The king ordered to write the Hong Duc law, which was suitable to our country’s human nature. The Hong Duc Law gained great respect in many countries today. The King also ordered Mr. Ngo Si Lien to do research and write the Great Viet History consisting of 15 books.
 
La dynastie Lê installa le trône à Thai Tông, Nhân Tông et Thanh Tông. L'éducation se répandit et se développa. La maison Thai Hoc fut agrandie avec un pensionnat pour les élèves méritants. Le roi chanta souvent des poèmes dans le groupe Tao Dàn. La formation militaire fut également améliorée. Il y eu un examen militaire tous les 3 ans. Le roi ordonna d'écrire la loi de Hông Duc adaptée à la nature humaine de notre pays. La loi de Hông Duc a acquis un grand respect dans de nombreux pays aujourd'hui. Le roi ordonna également à M. Ngô Si Liên de faire des recherches et d’écrire la grande histoire Viêt en 15 livres.
 
Viet Nam History - Part 7