lớp chiến hạm ven biển LCS (Littoral Combat Ship)
Về việc không có sự hiện diện của các lớp chiến hạm lớn và mạnh mẽ hơn của Hoa Kỳ có thể sẽ gửi đi một tín hiệu không đúng đến Trung Quốc và các nước khác trong khu vực đang tìm kiếm sự ủng hộ của Hoa Kỳ trong việc chống lại sự bành trước vô lý của Bắc Kinh.
 
Hoạt động gần đây nhất của LCS USS Fort Worth là gần khu vực đảo Trường Sa. Nhưng họ đã không đi vào khu vực 12 hải lý của bất cứ đảo nào trong khu vực này nơi đang có những hoạt động xây dựng rầm rộ của Trung Hoa. Thay vào đó, tàu này đã gửi trực thăng bay giám sát gần các hòn đảo.
 
Hành động cho chiến hạm hoạt động gần khu vực 12 hải lý này, chính quyền Obama tin rằng có thể giảm thiểu được hậu quả về mặt ngoại giao với Trung Quốc. Thông điệp của Hoa Kỳ dường như là việc tàu thuyền đi qua khu vực này là bình thường và không nên xem đây là tín hiệu khiêu khích quân sự. Tuy nhiên, Trung quốc dường như không hiểu được điều đó.
Bộ trưởng hải quân mới của Hoa Kỳ, Đô Đốc John Richardson
Bộ trưởng hải quân mới của Hoa Kỳ, Đô Đốc John Richardson dường như đã làm yếu đi nỗ lực của chính quyền trong việc củng cố niềm tin với các đồng minh trong khu vực trong một thông điệp chính trị hồi tuần trước. Ông phát biểu với các thủy thủ trên tàu Reagan ngày 15 tháng mười rằng chiến dịch tự do hàng hải sẽ là hoạt động thường xuyên. “Tôi cho rằng hành động này không được coi là khiêu khích trong bất kỳ hoàn cảnh nào”, ông cho biết.
 
Tuyên bố này phù hợp với ý đồ của các nhà hoạch định chính sách ở tòa Bạch Ốc, bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ, và Ngũ Giác Đài. Các quan chức này không đồng tình với các hoạt động quân sự trong vùng biển tranh chấp có nguy cơ làm mất lòng Bắc Kinh theo đúng chủ trương ưu tiên ngoại giao trước của tổng thống Obama.
Chỉ huy hạm đội Thái Bình Dươngđô đốc Harry Harris
Nhiều tháng qua chính quyền Hoa Kỳ đã phải chịu sức ép từ chỉ huy hạm đội Thái Bình Dươngđô đốc Harry Harris rằng họ cần phải tiến hành chiến dịch hàng hải. Đô Đốc 4 sao này cho rằng nếu Hoa Kỳ không đáp trả mạnh mẽ đối với các tuyên bố chủ quyền bất hợp pháp thì Trung Quốc sẽ hiểu sai rằng Hoa Kỳ nhắm mắt làm ngơ, trừ phi Hoa Kỳ biểu dương một lực lượng mạnh mẽ trong khu vực để thách thức lại các tuyên bố đó.
 
Harris muốn đẩy lùi những nỗ lực của Trung Quốc muốn chiếm ưu thế tại cửa ngõ hàng hải quốc tế mặc cho các khiếu nại từ Việt Nam và Phi Luật Tân. Trong phiên điều trần trước Thượng Viện Hoa Kỳ vào tháng trước, Harris đã trình bày các phương án để thực hiện quyền tự do hàng hải trong khu vực đặc quyền 12 hải lý các đảo mà Trung Quốc đơn phương tuyên bố chủ quyền. Lời kêu gọi của ông đã không được lắng nghe.
  
Phi cơ tuần tiễu không người lái Global Hawk
Phi cơ quan sát P-8
Hoạt động quân sự gần đây của Hoa Kỳ tại Biển Đông bị hạn chế ở mức thu thập thông tin tình báo bằng phi cơ quan sát P-8 và phi cơ không người lái Global Hawk. Trung Quốc ít nhất đã một lần sử dụng tác chiến điện tử để làm gián đoạn hoạt động tuần tiễu của Global Hawk. Không lưu Trung Quốc trong khu vực cũng đã cố gắng ra lệnh được cho các phi cơ P-8 rời khỏi khu vực nhưng không thành công.
 
Các báo cáo cho biết rằng các đồng minh của Hoa Kỳ tại Châu Á đã được thông báo về dự kiến tập trận hải quân trong khu vực Biển Đông. Bộ máy tuyên truyền của Bắc Kinh đã nghiêm trọng hóa việc này lên.
Thượng tướng Lục Quân Phạm Trường Long (Fan Shanglong), Phó Quân Ủy Trung Ương TQ
Theo Tân Hoa Xã, cơ quan ngôn luận của đảng cầm quyền Trung Quốc trong một công văn ngày 17 tháng mười cho rằng Hoa Kỳ đang khiêu khích chủ quyền lãnh hải của Trung Quốc, phá hoại hòa bình khu vực, và quân sự hóa tình hình Biển Đông.
 
Bắc Kinh thậm chí đem việc hoạt động trên biển của Hoa Kỳ hiện tại so sánh với khủng hoảng tên lửa Cuba hồi năm 1962, khi mà Hoa Kỳ đòi hỏi việc loại bỏ các tên lửa được đặt cách bờ biển Florida chỉ 90 dặm.
“Thế quái nào Hoa Kỳ lại nghĩ rằng Trung Quốc nên và sẽ bỏ qua việc chiến hạm Hoa Kỳ xâm nhập vào lãnh hải của Trung Quốc trên Biển Đông?”. Hãng thông tấn đưa ra một bình luận gay gắt.
 
Các quan chức Trung Quốc nêu lên lập trường của Bắc Kinh về các hoạt động của Hoa Kỳ trên các hãng truyền thông nhà nước khác. Phát ngôn viên của họ cho rằng việc đụng độ quân sự khó có thể xảy ra trừ phi chiến hạm Hoa Kỳ xâm nhập vào phạm vi 12 hải lý và neo đậu lại. Quan điểm của Trung Quốc có vẻ là sẽ không chống lại thông lệ quốc tế để tàu thuyền tự do đi gần khu vực. Nhưng nếu có tàu xâm nhập phạm vi 12 hải lý ở các khu vực mới được xây dựng thì họ sẽ cho tàu hải quân ra đuổi.
 
"Trung Quốc sẽ không bao giờ chấp nhận bất cứ hành động khiêu khích quân sự hay xâm phạm vào chủ quyền từ Hoa Kỳ hoặc bất kỳ quốc gia nào khác, tương tự như việc Hoa Kỳ đã làm 53 năm trước đây" Tân Hoa Xã tuyên bố.
Hoa Kỳ cũng đã nhiều lần rằng tuyên bố không công nhận các đảo tranh chấp thuộc lãnh hải của Trung Quốc.
Bộ Trưởng Bộ Quốc Phòng Hoa Kỳ - Ash Carter
Bộ Trưởng Bộ Quốc Phòng Ash Carter khẳng định lại lập trường của Hoa Kỳ vào ngày 13 tháng mười rằng: “Đừng ảo tưởng, chúng tôi sẽ bay, sẽ ra khơi và hoạt động ở bất cứ nơi nào mà luật pháp quốc tế cho phép tại bất kỳ thời điểm và bất kỳ địa điểm do chúng tôi chọn.”
 
Hai đối thủ đang làm gia tăng thêm cái mà Ngũ Giác đài gọi là “tính toán sai lầm”, có khả năng dẫn đến một cuộc đối đầu hải quân.
Bãi đá Subi
Bãi đá Chữ Thập
Theo một báo cáo sắp tới của Ủy Ban Kinh Tế An Ninh Hoa Kỳ - Trung Quốc hoạt động dưới sự điều hành của Quốc Hội Hoa Kỳ cảnh báo rằng nguy cơ của cuộc đối đầu này đang trở nên rất cao.
 
Theo báo cáo hàng năm của ủy ban này, “căng thẳng giữa Trung Quốc và các nước khiếu kiện khác, cụ thể là Việt Nam và Phi Luật Tân có tiềm năng sẽ châm ngòi cho đụng độ vũ trang đe dọa sự ổn định khu vực cũng như kinh tế thế giới mà Hoa Kỳ sẽ bị ảnh hưởng.”
 
Thêm vào đó, sự đồn trú và gia tăng quân sự của Trung Quốc trên các đảo có thể “tăng sức mạnh chống xâm nhập, gây nguy cơ khó khăn cho hải quân Hoa Kỳ có thể hoạt động tự do trên vùng biển này.” Báo cáo cũng chỉ ra việc kiểm soát Biển Đông của Trung Quốc sẽ gây ảnh hưởng đến khả năng bảo vệ Đài Loan của Hoa Kỳ một khi xảy ra đụng độ trong tương lai.
 
Báo cáo cũng cung cấp thêm chi tiết về hoạt động tăng cường quân sự của Trung Quốc trên quần đảo Trường Sa bào gồm một phi đạo trên bãi đá Vành Khăn và kênh nước sâu cho tàu quân sự. Các công trình tương tự cũng được xây dựng trên bãi đá Subi và bãi Chữ Thập với các cầu cảng và cơ sở hậu cần.
bãi đá Châu Viên có bãi đáp trực thăng
Trên bãi đá Châu Viên có bãi đáp trực thăng, và trên đá Ga Ven có một cơ sở quân sự thứ hai trang bị các công cụ liên lạc viễn thông. Còn trên bãi Gạc Ma là kho chứa nhiên liệu và bơm khử mặn. Bên cạnh đó bãi đá Tư Nghĩa cũng có bến cảng mới và cơ sở quân sự.
 
Bảng báo cáo miêu tả các hoạt động quân sự của Trung Quốc trên Biển Đông như tằm ăn dâu lấn dần từng chút một để vừa tăng cường sự lấn chiếm và có thể tránh bị cáo buộc kích động chiến tranh.
  
Cuộc đối đầu sắp tới sẽ là bài kiểm tra về quyết tâm của Hoa Kỳ trong việc bảo vệ lợi ích của mình ở Đông Nam Á, một khu vực rất đang cảnh giác với tham vọng bá quyền của Trung Quốc.
 
Hiện nay Hoa Kỳ thiếu vắng một lực lượng quân sự lớn hơn để ra mặt, tuy nhiên cuộc đối đầu này có khả năng kết thúc với sự thắng lợi của Trung Quốc và làm suy yếu sự ổn định trong khu vực một cách nghiêm trọng.
 
Daniel Tran